Φονικά πλαστικά σε θάλασσες κι ακτές

pelicansΣτην δεκαετία του 1990 ο πατέρας, και σε πρόσφατη ανακύκλωση της ιδέας, ο γιός και ολόκληρη οικογένεια πελεκάνων, προσπαθούν να πείσουν τους έλληνες τηλεθεατές: «Όχι σκουπίδια, όχι πλαστικά σε θάλασσες κι ακτές».
(Αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με το κυβερνητικό σχέδιο, σύντομα οι περιβαλλοντικά συνειδητοποιημένοι πελεκάνοι, δεν θα έχουν λόγο να απευθύνονται στους πολίτες, αφού οι παραλίες θα πάψουν να αποτελούν δημόσιο αγαθό και θα αποκτήσουν ιδιοκτήτες-επενδυτές.)
Όμως,  ποιό είναι πραγματικά το πρόβλημα που εδώ και δεκαετίες -κυριολεκτικά- συσσωρεύεται και διογκώνεται;
Η παραγωγή, χρήση και απόρριψη των πλαστικών από τους ανθρώπους, στις θάλασσες -μικρότερες, μεγαλύτερες, πελάγη ή ωκεανούς- σε ολόκληρη την Γη.
Το περιβαλλοντικό δίκτυο Μεσόγειος SOS, σύμφωνα με πληροφορίες που παρείχε στην Εποχή, είχε επισημάνει τον κίνδυνο από τα βυθισμένα απορρίμματα από το 2008. Επιπλέον συνεχίζει την ενημέρωση και τις εθελοντικές εκστρατείες καθαρισμού ακτών, βυθού και φυσικών περιοχών και μας θυμίζει και φέτος την Παγκόσμια Ημέρα Κατά της Πλαστικής Σακούλας (3 Ιουλίου).
Η Ωκεανογραφική και Ατμοσφαρική Υπηρεσία των ΗΠΑ (ΝΟΑΑ), έχει αναπτύξει από το 2006 ιδιαίτερο τμήμα θαλάσσιων απορριμάτων, μέσω του οποίου εκτός από την ενημέρωση, πραγματοποιεί εκτεταμένες μελέτες και έρευνες στους δύο μεγάλους ωκεανούς, ενώ επιδιώκει να αναπτύξει συντονισμό υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο, μιας χώρας που παράγει, χρησιμοποιεί και απορρίπτει ασύλληπτες ποσότητες πλαστικών.
Στην ανατολική Μεσόγειο -πάντα με την λαμπρή θεσμική απουσία της Ελλάδας- ερευνητικές και επιστημονικές ομάδες, προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να αξιολογήσουν τον ήδη παρόντα κίνδυνο και οι ΜΚΟ να επικοινωνήσουν τα προβλήματα και να ευαισθητοποιήσουν τους πολίτες.

Ερευνητές πανεπιστημίων σε Βρετανία και ΗΠΑ, σε έκθεση που δημοσίευσαν τον Μάιο, υπολογίζουν πως εξαιτίας τής -ανθρωπογενούς- υπερθέρμανσης του πλανήτη, η οποία προκαλεί το λιώσιμο των αρκτικών πάγων, ένα τρισεκατομμύριο κομμάτια πλαστικών μικροαπορριμμάτων που είχαν εγκλωβιστεί σε στρώματα πάγου, θα απελευθερωθούν στους ωκεανούς. Ο τεράστιος αριθμός τους θα προστεθεί σε αυτόν των -επίσης ανθρωπογενών- επονομαζόμενων σκουπιδοκηλίδων, οι οποίες αποτελούνται σε ποσοστό μέχρι και 80% από μικρά κομμάτια πλαστικών που παρασύρονται από τα θαλάσσια ρεύματα, ανακατεύονται από τους ανέμους και επιπλέουν σε μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις. Ωστόσο, αποτελεί μύθο οτι δημιουργούν διακριτές «νησίδες». Παρά τον συνολικό όγκο τους, οι κηλίδες αυτές αποτελούνται από μικρά κομμάτια πλαστικού και δεν είναι δυνατόν να εντοπιστούν από δορυφόρους ή αεροπλάνα, ενώ η διασπορά και το μικρό μέγεθος των συσσωρευμένων απορριμμάτων, σε συνδυασμό με το κόστος, καθιστά δύσκολη αν όχι αδύνατη την περισυλλογή τους. Πάντως, οι θαλάσσιες περιοχές όπου η συγκέντρωση των πλαστικών είναι μεγαλύτερη και εντοπισμένη, σημειώνονται, παρότι δεν είναι ορατές, στους δορυφορικούς χάρτες που είναι διαθέσιμοι στο διαδίκτυο.

Beach-plastic disasterΤα επιπλέοντα πλαστικά απορρίματα καταλήγουν στις ακτές όπου αναμεμειγμένα με άμμο και νερό, δημιουργούν σχεδόν συμπαγείς σχηματισμούς -«μνημεία» και αυτοί του «πολιτισμού» της βιομηχανικής, καταναλωτικής κοινωνίας-, τους επονομαζόμενους πλαστικούς βράχους. Αργά και σταθερά αλλοιώνουν όχι μόνο την εμφάνιση των ακτών αλλά και την σύνθεση του εδάφους. Η προέλευση των απορριμμάτων, είτε προέρχονται από πλοία, είτε από τις καθημερινές ανθρώπινες δραστηριότητες, δεν μπορεί να εντοπιστεί.
Όπως με την υπερθέρμανση του πλανήτη, της οποίας τις επιπτώσεις υφίστανται οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, με τον ίδιο τρόπο, νησιωτικές χώρες στον Ειρηνικό ή στον Ινδικό ωκεανό, φτωχές παράκτιες περιοχές της Ασίας ή της Αφρικής, πλήττονται δυσανάλογα με την βιομηχανική παραγωγή και κατανάλωσή τους. Γενικά πάντως, σχεδόν καμμία χώρα δεν είναι άμοιρη ευθυνών, ούτε θα απολαμβάνει «ασυλία» στο διηνεκές, αφού εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, τα θαλάσσια και αέρια ρεύματα μεταβάλλονται και μεταφέρουν τα υπολείμματα σε απρόβλεπτους προορισμούς.
Τα πλαστικά που καταλήγουν στην θάλασσα, συνήθως είναι: Σακούλες και μπουκάλια, δοχεία γάλακτος και χυμών, καλαμάκια, κύπελα, δοχεία και κιβώτια τροφίμων, καπάκια απορρυπαντικών και καθαριστικών, σχοινιά, εργαλεία, εξοπλισμοί αλιείας και φίλτρα τσιγάρων. Πρόσφατα προστέθηκε η χρήση, και ο συνακόλουθος κίνδυνος, από το «μικροπλαστικό» που περιέχεται σε προϊόντα ομορφιάς και προσωπικής υγιεινής.

Ασφαλώς, οι επιπτώσεις από την απόρριψη και την συγκέντρωση πλαστικών στις θάλασσες, δεν αφορούν μόνο στο «αισθητικό» αποτέλεσμα, αλλά και στην τοξικότητά τους και στην εμπλοκή τους στην τροφική αλυσίδα. Είναι γνωστή η πολύ αργή διάσπαση και αποσύνθεση του υλικού που χρησιμοποιείται σχεδόν σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Ανάλογα με την σύνθεση και την αντοχή τους, διασπώνται με την θερμότητα (δηλαδή δυσκολότερα στις βόρειες θάλασσες), το φως, το νερό ή τους μικρο-οργανισμούς.
seal-plastic-ringΤραγικά θύματα της εκτεταμένης ρύπανσης είναι τα ζώα, τα πουλιά και τα ψάρια.
Τα πλαστικά (π.χ. καπάκια, δακτύλιοι που συγκρατούν κουτιά αναψυκτικών) μπορούν να προκαλέσουν πνιγμό σε ζώα, ενώ εκείνα που φθάνουν στο πεπτικό σύστημα ψαριών, πουλιών και θαλάσσιων θηλαστικών, δεν χωνεύονται, ενώ απελευθερώνουν τοξικές ουσίες στον οργανισμό τους. Επίσης, ανάλογα με τα σχήματα στα οποία σπάζουν ή χωρίζονται (π.χ. λωρίδες πλαστικών μπουκαλιών) μπορούν να τραυματίσουν εξωτερικά ή εσωτερικά τα ανυποψίαστα ζώα, πουλιά και ψάρια.
Φάλαινες, δελφίνια, φώκιες, πιγκουίνοι, θαλάσσιες χελώνες ή πουλιά, συχνά παγιδεύονται σε εγκαταλειμμένα δίχτυα και πεθαίνουν από ασιτία, λοιμώξεις, τεμαχισμό ή, αν πρέπει να αναδυθούν για να αναπνεύσουν, από ασφυξία.
Ερευνητές έχουν βρεθεί μπροστά στο φαινόμενο, θαλάσσια ζώα και κήτη να καταπίνουν πλαστικές σακούλες επειδή μοιάζουν με μέδουσες. Σπαρακτικές είναι οι εικόνες άλμπατρος που πέφτουν νεκρά, έχοντας «τραφεί» με μικρά πλαστικά αντικείμενα, ενώ πολλά πουλιά τα χρησιμοποιούν ως δομικά υλικά για τις φωλιές τους.

turtle-plasticΠαλαιότερη έρευνα ελλήνων επιστημόνων έδειξε οτι στο πεπτικό σύστημα μικρού ποσοστού ψαριών ανοικτής θάλασσας στο Ιόνιο, βρέθηκαν κομμάτια πλαστικού και σε μεμονωμένα δείγματα κομμάτια μετάλλου ή ξύλου. Έρευνα ιταλών στην Σαρδηνία, εντόπισε απορρίμματα, κυρίως πλαστικά, στο πεπτικό σύστημα ενός ποσοστού 14% των χελωνών Καρέτα-Καρέτα που εξετάστηκαν.
Είναι σημαντική η υπόμνηση οτι η Μεσόγειος είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, εξαιτίας περιορισμένης ανανέωσης των υδάτων, μέσω μόνο του Γιβραλτάρ και της Διώρυγας του Σουέζ. Επιπλέον, η μικρότερη -σε σχέση με τους ωκεανούς- επιφάνειά της, εντείνει την απόθεση των απορριμάτων στις ακτές, γεγονός καταστροφικό σε οικονομίες που «φιλοδοξούν» να βασίζονται στον τουρισμό.

ΠΗΓΗ: epohi.gr

Advertisements

About Elisabeth P

My websites: womaneveryday με σκέψη για όλα-σχεδόν(https://womaneveryday.wordpress.com/), Climate Change-Human Case/Κλιματική Αλλαγή-Ανθρώπινη Υπόθεση (https://climatechangeplanet.wordpress.com/), The World The People ...and the truth (https://theworldthepeople.wordpress.com/)
This entry was posted in Διάβασα Είδα, Κόσμος, Περιβάλλον and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Φονικά πλαστικά σε θάλασσες κι ακτές

  1. Pingback: Plastic Pollution = Cancer of Our Oceans: What Is the Cure? | Κλιματική Αλλαγή-Climate Change

Comments are closed.